1. โครงการ One Laptop Per Child (OLPC)
มูลนิธิ One Laptop per Child ได้ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2548 โดย Massachusettes Institute of Technology (MIT) ณ เมืองบอสตัน สหรัฐอเมริกา โดยมี Prof. Nicholas Negroponte เป็นประธานบริหาร การพัฒนาคอมพิวเตอร์ Laptop ขนาดเล็ก ราคาถูก ได้เริ่มขึ้น เพื่อช่วยในด้านการศึกษาของเด็กในประเทศที่กำลังพัฒนา และเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้แนวใหม่ ที่เรียกว่า "Constructionism"
เครื่อง Laptop XO นั้น ออกแบบให้มีราคาถูก ดังนั้น จึงมี Specifications ที่ต่ำ และมีส่วนที่จำเป็นในการใช้ของเด็ก (อายุ 10 - 12 ปี) เพื่อการศึกษา หาข้อมูล ความรู้ และท่องอินเทอร์เน็ต เครื่องรุ่นแรก ใช้ CPU X86-compatible processor 64KB, CPU clock speed 433 MHz ไม่มีฮาร์ดดิสก์ แต่ใช้ Flash Mass Storage 1024 MB มีจอ LCD ขนาด ึ7.5" Monochrome เครื่องมีขนาด 24.2 x 22.8 x 3.2 ซม. และหนัก 1.45 กก.
ซอฟท์แวร์ Operating System ที่ใช้คือ Linux ซึ่งเป็น Free Software และมีการพัฒนาซอฟท์แวร์ชื่อ "Sugar" โดยทีมงานของ MIT เอง เพื่อช่วยในด้านการศึกษา เครื่อง XO รุ่นแรก ไม่ใช้ Windows XP แต่ในปัจจุบัน ทางโครงการ OLPC ได้เจรจากับบนิษัทไมโครซอฟท์แล้ว ในการนำ Windows XP มาใช้กับเครื่อง Laptop XO โดยจะมีทั้งแบบที่ใช้ Linux และใช้ Dual-boot Mode คือใช้ได้ทั้ง Windows XP หรือ Linux ซึ่งเครื่อง XO ที่ใช้ Windows XP คาดว่าจะเริ่มใช้ได้ตั้งแต่เดือนกันยายน 2551
เดิมนั้นทางโครงการ OLPC ประกาศว่าจะผลิตเครื่อง XO Laptop per Child ในราคา เครื่องละ 100 เหรียญสหรัฐ แต่ในปัจจุบัน เครื่องมีราคา 200 เหรียญสหรัฐ และเมื่อนำ Windows XP มาติดตั้ง จะต้องจ่ายเพิ่มอีกเครื่องละ 3 - 7 เหรียญสหรัฐ
ในขณะนี้ ทางโครงการ OLPC กำลังพัฒนาเครื่อง Laptop รุ่นใหม่ เรียกว่า XOXO หรือ XO-2 ซึ่งมีลักษณะคล้ายหนังสือมากขึ้น และอาจจะใช้อ่าน E-book ได้สะดวก ซึ่งคาดว่าจะมีขายในปี พ.ศ. 2553 และในอนาคต เครื่อง Laptop XO อาจจะมีราคาเพียง 75 เหรียญสหรัฐ
เมื่อกล่าวถึงตลาดของเครื่อง XO ส่วนใหญ่หรือเกือบทั้งหมด จะเป็น รัฐบาล หรือ กระทรวงที่รับผิดชอบด้านการศึกษา เป็นการสั่งซื้อจำนวนมาก เพื่อนำไปแจกจ่ายให้กับเด็กนักเรียนและโรงเรียน โดยมีประเทศที่นำไปใช้แล้ว ได้แก่ เปรู อุรุกวัย มองโกเลีย และประเทศไทย โดย มูลนิธิไทยคม ได้สั่งซื้อ จำนวน 378 เครื่อง ได้รับของมาแล้ว เพื่อจัดสรรไปยังเครือข่ายของมูลนิธิไทยคม คือ
โรงเรียนดรุณสิกขาลัย (กทม.) 20 เครื่อง
โรงเรียนบ้านสันกำแพง 300 เครื่อง
โรงเรียนบ้านสามขา 31 เครื่อง
คณะทีมวิจัย 12 เครื่อง
มูลนิธิไทยคม 15 เครื่อง
สิ่งที่ควรคำนึงถึง ในการใช้เครื่อง XO ก็คือ ถ้ามีปัญหาด้าน Hardware ทางโครงการ OLPC ไม่สามารถรับผิดชอบเปลี่ยน หรือส่งชิ้นส่วนมาให้ เพราะขายเครื่องในราคาทุนอยู่แล้ว ดังนั้น ประเทศต่างๆ จะต้องพึ่งตนเองในการซ่อมโดยอาจจะใช้อะไหล่จากเครื่อง XO Spare มาเปลี่ยนซึ่งคงจะต้องรอดูกันต่อไปว่าจะมีปัญหาอะไรบ้าง หรือก็ไม่แน่ว่า อาจจะมีผู้สั่งอะไหล่โดยตรงมาจากโรงงานที่ผลิต ก็ได้ ซึ่งหากเกิดปัญหาในการซ่อมเครื่อง ใครจะออกค่าใช้จ่าย? นอกจากหน่วยงานที่บริจาคเครื่อง อาจจะต้องรับไป
หมายเหตุ : เครื่อง XO นั้น เข้าใจว่าผลิตจากโรงงาน Changshu ในประเทศจีน
ในปัจจุบัน ได้มีกระแสความนิยมในการพัฒนาเครื่อง Laptop ขนาดเล็ก ที่มีราคาถูก (Low Cost Laptop) ขึ้น โดยมีผู้ผลิตหลายราย ได้ดำเนินการ และมีผลิตภัณฑ์ออกมาจำหน่ายแล้ว มีทั้งราคาต่ำเพียง 130 เหรียญสหรัฐ และราคาสูงขึ้นอีก ตาม Specifications ต่างๆกัน เครื่องที่มีราคาถูกมากๆ มักจะใช้ซอฟท์แวร์ Linux เพื่อประหยัดต้นทุน และการผลิตมีวัตถุประสงค์ให้ใช้ได้ทั้งเด็ก และผู้ใหญ่ คือใช้งานได้มากขึ้นเทียบเคียงกับเครื่อง Laptop แบบมาตรฐาน
รายละเอียดเครื่อง Mini-Laptop นั้น ศึกษาได้จาก
1. World's Cheapest Laptop - is just $130
Laptop ขนาดเล็ก ที่มีราคาถูกที่สุดในโลกในขณะนี้ CPU 400 MHz จอ 7" 800 x 480 pixels, 128 MB RAM, 1GB Flash Memory โดยใช้ Linux-based OS ราคาขาย 130 เหรียญสหรัฐต่อเครื่อง แต่ต้องสั่งอย่างน้อย 100 เครื่อง
2. Asus Eee PC จาก PC Magazine
หมายเหตู : ในปี 2555 รัฐบาล ได้จัด Tablets แจกให้นักเรียนไปแล้วส่วนหนึ่ง ดังนั้น เรื่องโครงการ Laptop ตามที่เขียนไว้เดิม จึงเป้นเพียงข้อมูลเก่าเท่านั้น