อุปกรณ์หรี่ไฟ LED เส้น / ไฟ Downlight
(LED Strip/Downlight Dimmers)

การหรี่หรือปรับความสว่างของไฟจาก LED Strip ไฟ Downlight (และอาจรวมหลอดไฟ LED ประเภทที่หรี่ไฟได้ - Dimmable LED Bulb) ระบบ 12 โวลต์ DC ให้เป็นไปตามที่ต้องการนั้นทำได้โดยใช้อุปกรณ์หรี่ไฟ (Dimmer) ซึ่งมีหลายแบบให้เลือกใช้ ดังนี้

1. LED Dimmer 12 V With RF Remote Control

LED Dimmer ตามที่แสดงในรูปที่ 1 และ 2 เป็นแบบรีโมทคอนโทรล มีขนาดเล็กและมีประโยชน์มากในการปรับความสว่างของไฟ LED โดยใช้ RF (Radio Frequency) Remote Control ซึ่งมีปุ่มให้เลือกความสว่างต่างๆกัน 25%, 50% หรือ 100% หรือจะปรับละเอียดทีละ 5 % ก็ได้ คือปรับความสว่างได้จาก 5 ถึง 100 % เพื่อความเหมาะสมในการใช้งานและเป็นการประหยัดพลังงานเพิ่มขึ้นด้วย (ราคาชุดละ 35 บาท)
หมายเหตุ : เนื่องจากใช้คลื่นความถี่ RF จึงอาจถูกรบกวนในบางครั้งจากรีโมทตัวอื่น เช่น รีโมทเปิด ปิด ประตูเลื่อน หรือ อุปกรณ์ประเภท Door Bell ที่ใช้คลื่นสัญญาณ RF ซึ่งอาจมีผลทำให้เกิดไฟกระพริบ

2. LED Dimmer 12 V 2A ขนาดเล็กแบบที่มีปุ่มหรี่ไฟข้างๆ

LED Dimmer 12 V แบบที่ใช้ปุ่มบิดเพื่อเปิด ปิด และหรี่ไฟนั้น มีประโยชน์มากในกรณีที่ไม่ต้องการให้มีคลื่น RF ไปรบกวน Dimmer ตัวอื่นๆที่อยู่ใกล้เคียงกัน รูปที่ 3 แสดงการทดสอบ LED Dimmer 12 V ซึ่งใช้ได้กับหลอดไฟ เช่น LED Bulb, LED Downlight, LED Strip เป็นต้น

รูปที่ 3  LED Dimmer 12 V 2A แบบที่มีปุ่มสำหรับหรี่ไฟและมีสวิตช์เปิด ปิดได้

3. LED Dimmer 12 V 8 A แบบติดผนังมีปุ่มหรี่ไฟ

Dimmer ตามที่แสดงในรูปที่ 4 เป็นการออกแบบดั้งเดิมที่ดูไม่หรูหรา ระบุว่าใช้ได้กับกระแสไฟถึง 8 A หรือ 96 W เป็น Dimmer ที่ใช้งานได้ดี ทนทานพอสมควร และมีราคาถูก (อันละ 45 - 50 บาท) การต่อสายไฟเข้าออกทำได้ง่าย สำหรับขั้วต่อสายไฟนั้นเป็นแบบง่ายๆ สามารถใช้กับ LED Strip ที่สว่างมากได้ยาวประมาณ 5 เมตร

รูปที่ 4  LED Dimmer 12 V 8 A (Max) แบบที่มีปุ่มสำหรับหรี่ไฟ (ไม่มีสวิตช์)

รูปที่ 5  ภายใน LED Dimmer 12 V 8 A

รูปที่ 6  LED Dimmer 12 V 8A ใช้ร่วมกับ Adapter 220 / 12 V ขนาด 2A

รูปที่ 7  LED Dimmer 12 V 8A ติดผนัง
แบบเดิมและแบบที่ทำสเกลมาติด (10 - 10%)

รูปที่ 8  ทดสอบการจ่ายไฟ LED Strip ผ่าน Dimmer 12 V 8 A

4. LED Dimmer แบบที่มี Volt หรือ Volt-Amp Meter (งาน DIY)

การใช้ไฟ LED Strip ให้ทนนานนั้น อาจจะปรับความสว่างสูงสุดโดยใช้แรงดันไฟฟ้าประมาณ 10 - 11 โวลต์ ดังนั้นหากติดโวลต์มิเตอร์ไว้กับ Dimmer ด้วย ก็จะใช้งานได้สะดวกขึ้น เช่น นำ Dimmer 12 V 8 A ตามรูปที่ 4 แกะออกแล้วนำมาใส่ในกล่องพลาสติกและติด DC Voltmeter (รูปที่ 9) อย่างไรก็ตามถ้าใช้มิเตอร์แบบที่แสดงค่า Volt และ Ampere ในตัวเดียวกันก็จะยิ่งสะดวกและได้ประโยชน์ในการตรวจว่า จ่ายไฟไปยัง LED Strip กี่แอมแปร์ ซึ่งทำให้ตรวจเช็คได้ว่าใช้ไฟเกินพิกัดของ Adapter หรือไม่

5. LED Dimmer 12 V 8 A รุ่นใหม่

Dimmer รุ่นใหม่ ตามรูปที่ 13 ใช้จ่ายกระแสไฟฟ้าได้ถึง 8 A มี Features ต่างๆ ได้แก่
1) ใช้ได้กับไฟ 12 - 24 โวลต์
2) มีปุ่มกด เปิด ปิด
3) สามารถปรับ PWM Frequency ได้
4) สามารถตั้ง Fade-in และ Fade-out Dynamic Effect ได้
5) ตั้งการปรับเพิ่ม ลด ความสว่าง ใช้แบบ Linear หรือแบบ Log Curve ได้
สำหรับราคาก็จะแพงขึ้นคืออันละประมาณ 200 บาท เมื่อเทียบกับ Dimmer 12 V 8 A รุ่นเก่า ราคาอันละ 50 บาท

 6. LED Dimmer 12 V 30 A แบบติดผนังมีปุ่มหรี่ไฟ

Dimmer ที่น่าใช้อีกอันหนึ่งคือแบบที่ใช้ได้กับไฟ 12-24 V จ่ายกระแสไฟได้ถึง 30 A (รูปที่ 15) ถ้าใช้กับไฟ 12 V การปรับความสว่างจะค่อนข้างเร็ว (ขึ้นเร็ว ลงเร็ว) กว่าแบบกระแส 8 A แต่ก็ถือว่าใช้ได้และมีการออกแบบที่ดูดี (ราคาอันละ 70 - 75 บาท)

หมายเหตุ : การนำ Dimmer 12 - 24 V 30 A มาใช้ปรับความสว่างให้กับไฟ LED Strip 5630 ยาว 3 เมตร ที่ต้องต่อสายไฟ 12 V ไปจ่ายยาวประมาณ 7 เมตร ทำให้มีความสูญเสียในสายจำนวนหนึ่ง ดังนั้น เมื่อปรับจ่ายไฟสูงสุด จึงได้เพียง 30.6 W  (รูปที่ 16) และมีกระแสไฟฟ้า 2.59 A (ใช้ Adapter 5 A) อันนี้เป็นการทดลอง เพราะความจริง ใช้ Dimmer แค่ 8 A ก็เพียงพออยู่แล้ว

7. LED Adapter-Dimmer

Adapter แบบที่รวมเอา Dimmer ไว้ด้วยกันเป็นที่นิยมใช้มากเพราะสะดวก ติดตั้งง่ายไม่เปลืองที่และมีราคาถูกลง แรงดันไฟฟ้าขาออกปรับได้จาก 3 - 12 V และมีแบบกระแสไฟฟ้า 2 A และแบบ 5 A ที่มีโวลต์มิเตอร์ติดมาในตัว ซึ่งอุปกรณ์ที่มีคุณภาพดีจะจ่ายกระแสไฟฟ้าได้เกือบเต็มพิกัด แต่ในการใช้งานนานๆ ควรใช้กระแสไม่เกิน 80 % ของ Rating รูปที่ 17 แสดงการจ่ายไฟให้ LED Strip 5630 ยาว 1 เมตร ได้กำลังไฟฟ้า 16.30 วัตต์ (มีความสูญเสียบางส่วนในตัวอุปกรณ์โดยเฉพาะส่วน Dimmer อาจจะ 7-8%)

หมายเหตุ : บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อแบ่งปันข้อมูลและประสบการณ์ในการใช้อุปกรณ์หรี่ไฟสำหรับไฟ LED เส้น / ไฟ LED Downlight  ผู้เขียนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีผลประโยชน์กับการโฆษณาหรือการขายอุปกรณ์ต่างๆที่แสดงไว้