Mobile Phone Related | Audio & Video | Computer Accessories  
   Software Applications | Miscellaneous | Home
 

เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ Li-Ion, Ni-MH

 
 


รูปที่ 1  ชุดเครื่องชาร์จแบตเตอรี่ LiitoKala รุ่น Lii - 600

  
  แบตเตอรี่ที่เราใช้กันมากในชีวิตประจำวัน ได้แก่แบตเตอรี่ Ni - MH ขนาด AA และ AAA เช่น ใช้ในอุปกรณ์รีโมทคอนโทรล นาฬิกา ไฟฉาย เครื่องมือทางแพทย์ เช่น เครื่องวัดความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจแบบพกพา เครื่องวัดอุณหภูมิและความชื้น เครื่องคิดเลข Sensor ต่างๆ ฯลฯ มีทั้งแบบธรรมดาและแบบที่ชาร์จไฟได้ สำหรับแบตเตอรี่ Lithium Ion (Li - Ion) ที่นิยมใช้กันมาก คือ เบอร์ 18650 เป็นแบบชาร์จไฟได้ มีใช้ใน Power Bank กล้องถ่ายภาพและวิดีโอ ไฟส่องสว่าง ไฟฉาย ไฟฉุกเฉินหรือไฟสำรอง พัดลม เป็นต้น การใช้แบตเตอรี่แบบชาร์จไฟได้ (Rechargeable Battery) จะประหยัดกว่า เพราะผู้ผลิตเคลมว่าชาร์จไฟได้ 500 และบางราย 1000 ครั้ง และลดมลภาวะจากขยะแบตเตอรี่ลงได้
การเลือกเครื่องชาร์จแบตเตอรี่นั้น เป็นไปตามความต้องการใช้งานของแต่ละคน ซึ่งเลือกได้จาก
1)  ใช้ชาร์จแบตเตอรี่ Ni - MH, Ni - Cd,  Li - Ion เท่านั้น หรือจะเพิ่มให้ชาร์จแบตเตอรี่ Li - FePO4 และอื่นๆด้วย
2)  ต้องการทราบความจุของแบตเตอรี่เฉพาะความจุที่ชาร์จไฟเข้า (Input) หรือ Charging Capacity เท่านั้น หรือ ต้องการทราบความจุของแบตเตอรี่ที่ชาร์จไฟเข้า และ ความจุที่จ่ายไฟออก (Output) หรือ Discharge Capacity ด้วย
3)  มี Mode การ Repair หรือ ฟื้นฟูแบตเตอรี่ที่เสื่อมสภาพ
4)  สามารถตั้งค่ากระแสไฟชาร์จและ Discharge ได้
5)  การทำงานของแต่ละช่องแบตเตอรี่แยกเป็นอิสระจากกัน
6)  มีการเตือนเมื่อชาร์จไฟเต็ม หรือ เมื่อ Discharge เสร็จ
การชาร์จแบตเตอรี่นั้น มีเครื่องชาร์จให้เลือกใช้หลายแบบ หลายยี่ห้อ เช่น LiitoKala รุ่น Lii - 600, Lii - PD4,  Xtar รุ่น VX4, VC4SL, VC4S,  Vapcell รุ่น S4 Plus,  Nitecore รุ่น UMS4, D,  Powerex รุ่น MH - C9000 Pro, MH - C9000  เป็นต้น
หมายเหตุ : ผู้เขียนได้เคยใช้เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ต่างๆมาแล้ว ได้แก่ Nitecore,  Powerex MH - C9000,  Xtar VC4, VC2S, VC4S,  และล่าสุดคือ LiitoKala Lii - 600
 		 
 

เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ LiitoKala รุ่น Lii-600
เป็นเครื่องชาร์จแบตเตอรี่ชนิด 4 Bays ที่สามารถชาร์จแบตเตอรี่ได้หลายชนิด ได้แก่แบตเตอรี่ Ni-MH, ขนาด AA และ AAA และแบตเตอรี่ Li -Ion หลายขนาดตั้งแต่เบอร์ 10440 - 26650  ตัวเครื่องมีขนาดค่อนข้างใหญ่ คือ 115 x 170 x 40 ม.ม. หนัก 305 กรัม มี Adapter ขนาด 220 / 12 V  กระแส 5 A ซึ่งเมื่อรวมเครื่อง Adapter และสายเข้าด้วยกัน จะหนัก 590 กรัม ชุดของเครื่อง Lii - 600 แสดงไว้ในรูปที่ 1 เครื่องชาร์จนี้ตอบสนองความต้องการใช้งานได้ดี โดยมีคุณสมบัติย่อๆ ดังนี้
- Mode : Auto / Manual
 - ปุ่มแบบสัมผัส (Touch Control) มีทั้งหมด 6 ปุ่ม คือ ปุ่มเลือก Channel 4 ปุ่ม และมีปุ่ม Mode และปุ่ม Current แต่ละช่อง (Channel) ทำงานแยกกันได้โดยอิสระ
- แสดงผลต่างๆได้ทั้งการชาร์จ และ การ Discharge ของแต่ละ Channel ซึ่งทำให้สามารถวัดค่าความจุของแบตเตอรี่เมื่อชาร์จไฟเข้า (Charging Capacity) และความจุของแบตเตอรี่เมื่อจ่ายไฟออก (Discharge Capacity)
- Charging Current : ใช้แบบ Auto ได้ หรือสามารถเลือกได้ 250 / 500 / 1000 / 1500 / 2000 / 2500 / 3000 mA
- Cutoff Voltage : แบตเตอรี่ Ni - MH จะตัดการชาร์จที่แรงดันไฟฟ้า 1.45 V และแบตเตอรี่ Li - Ion จะตัดการชาร์จที่แรงดันไฟฟ้า 4.2 V
- Discharge Current : ใช้แบบ Auto ได้ หรือสามารถเลือกได้ 250 / 500 / 750 mA
- Working Mode : มี 4 โหมด คือ Charge / Discharge / Test / Repair
 - จอแสดงผล LCD :  แสดงผลได้ คือ ชนิดของแบตเตอรี่, สถานะการทำงาน, แรงดันไฟฟ้า, ความจุแบตเตอรี่เป็นรูปภาพและเป็นเปอร์เซนต์, ความจุแบตเตอรี่เป็น mAh, Mode ที่ทำงาน เป็นแบบ Auto หรือ Manual, กระแสไฟชาร์จหรือ Discharge เป็น mA, ความต้านทานภายในของแบตเตอรี่ เป็น milli Ohm, เวลาที่ใช้ และอุณหภูมิ โดยแตะปุ่มแยกดูข้อมูลของแต่ละช่องแบตเตอรี่ได้
วิธีเลือก Mode :  แตะปุ่ม Mode จนมีเสียงปี๊บดังขึ้นแล้วปล่อยนิ้ว จากนั้นแตะปุ่ม Mode อีก เพื่อเลือก Discharge หรือ Test หรือ Repair (ทำภายในเวลา 8 วินาที)
หมายเหตุ : 
1.  Mode Test  เป็นการทดสอบหาความจุของแบตเตอรี่ โดยเครื่องจะทำการ Charge ไฟเข้าแบตเตอรี่จนเต็มแล้วทำการ Discharge แล้ว Charge ใหม่โดยอัตโนมัติ ค่าที่ได้เขาถือว่าเป็นความจุของแบตเตอรี่

 
 
รูปที่ 2  ตัวอย่างการชาร์จแบตเตอรี่ Ni-MH ขนาด AAA, AA และแบตเตอรี่ Li - Ion 18650
  
 
รูปที่ 3  การวางแท่นชาร์จโดยใช้ขาตั้งของเครื่องโทรศัพท์มือถือ
  
 
รูปที่ 4  หน้าจอ LCD แสดงข้อมูลการชาร์จ
  
 
รูปที่ 5  หน้าจอ LCD แสดงข้อมูลการ Discharge
 		 
 

ผลการทดสอบ - การวัดความจุของแบตเตอรี่
ความจุของแบตเตอรี่แบ่งเป็น ความจุหรือปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ในการชาร์จไฟเข้าแบตเตอรี่จนเต็ม คือ Input mAh หรืออาจเรียกว่า Charging Capacity และ ความจุที่ส่งไฟฟ้าออก คือ Output Capacity หรือ Discharge Capacity ซึ่งในการใช้งาน เราจะคำนึงถึงความจุที่ส่งไฟฟ้าออก แต่ประเด็นคือ ความจุ Charge และความจุ Discharge ต่างกันเท่าไร
การทดสอบใช้แบตเตอรี่ Ni - MH ขนาด AA และ AAA จำนวน 5 ก้อน และแบตเตอรี่ Li - Ion เบอร์ 18650 จำนวน 3 ก้อน มาทำการ Charge และ Discharge ไฟ 2 รอบ สรุปผลได้คือ
1)  ค่าความจุ Discharge จะเป็นประมาณ 95% ของค่าความจุไฟที่ Charge สำหรับแบตเตอรี่ทั่วๆไปและค่อนข้างใหม่
2)  มีแบตเตอรี่บางก้อนที่เก่า หรืออาจมีปัญหา ได้ค่าความจุ Discharge เพียง 80 % ของความจุที่ Charge

 
 
รูปที่ 6  เปรียบเทียบขนาดของเครื่อง LiitoKala Lii - 600 กับ Xtar VC4S
 		 
 

บทความและข้อมูลอื่นๆที่น่าสนใจ (Other Interesting Articles)
1. เครื่องชาร์จถ่าน เช็คประจุ และซ่อมถ่านเสื่อมได้ LiitoKala Lii - 600
2. คู่มือการทำความเข้าใจเกี่ยวกับความต้านทานภายในของแบตเตอรี่

 
 

หมายเหตุ :   บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อแบ่งปันข้อมูลและประสบการณ์ในการใช้งานอุปกรณ์ Battery Charger  ผู้เขียนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีผลประโยชน์กับการโฆษณาหรือการขายอุปกรณ์ต่างๆที่แสดงไว้

  


 

จากวันที่  30 ก.ค. 2568
ปรับปรุงลาสสุด :3 ส.ค. 2568