Digital Photography   Audio & Video   Computer Accessories   Software Applications | Home
....

การใช้ปั้มน้ำในบ้านอย่างประหยัดพลังงาน
ระบบประปาสำหรับบ้าน
2 - 3 ชั้น
(Water Supply System for Home)

  มีบ้านจำนวนมาก ที่ประสบปัญหาเรื่องน้ำประปาไหลไม่แรงหรือไหลแต่ชั้นล่าง และแรงดันน้ำไม่มากพอสำหรับการใช้น้ำชั้นที่ 2  ดังนั้น จึงต้องติดตั้งปั้มน้ำอัตโนมัติแบบที่ใช้ไฟฟ้า ซึ่งใช้งานได้สะดวกและเครื่องก็เดินเงียบ ปั้มน้ำที่นิยมใช้กันมีหลายยี่ห้อ ใช้งานได้ทนทาน และสามารถเลือกกำลังของมอเตอร์ (วัตต์) เช่น 150, 200, 250, 300, .. ตามลักษณะการใช้งาน เช่น บ้าน 2 ชั้น ส่วนใหญ่ ใช้ปั้มน้ำที่มีกำลังมอเตอร์ 200 - 250 วัตต์ และถ้าเป็นบ้าน หรือ Town House 3 - 4 ชั้น ก็จะต้องใช้ปั้มที่มีกำลังมอเตอร์สูงขึ้น ถึง 400 วัตต์

ผู้เขียนได้ออกแบบระบบน้ำประปาที่ใช้ในบ้าน
2 ชั้น โดยชั้นบนมีห้องน้ำ 2 ห้อง มีเครื่องทำน้ำอุ่นทั้ง 2 ห้อง และมีก๊อกสำหรับใช้น้ำรดต้นไม้  ส่วนชั้นล่างนั้น มีการใช้น้ำมาก หลายจุดเช่น ห้องน้ำ ครัว Pantry บริเวณซักล้าง เครื่องซักผ้า ก๊อกสนามสำหรับรดน้ำต้นไม้ และล้างรถ  ลักษณะการใช้น้ำนั้น ชั้นล่างจะใช้น้ำค่อนข้างมาก  ดังนั้น การออกแบบระบบประปาจึงคำนึงถึงความสะดวกในการใช้ และการประหยัดพลังงาน  โดยชั้นล่างให้ใช้น้ำจากท่อเมนของการประปา ซึ่งมีแรงดันมากพอควร ไม่ต้องผ่านการปั้ม ส่วนชั้นบน เมื่อเปิดใช้น้ำ ปั้มก็จะเดินโดยอัตโนมัติ  วิธีนี้ใช้ได้ผลดีเป็นการประหยัดพลังงาน ประหยัดทั้งค่าไฟฟ้า และค่าปั้ม ดังจะเห็นได้ว่า ปั้มที่ติดตั้งไว้นั้น ขนาด 250 วัตต์ ใช้งานได้นานถึง 16 ปี
 
 


รูปที่ 1  ระบบประปาสำหรับบ้าน แบบท่อจ่ายน้ำเข้าบ้าน 2 วงจร
(ระบบที่ก่อสร้างในปี พ.ศ. 2537)

 
  รายละเอียดระบบประปา (ดูรูปที่ 1)

1. น้ำจากท่อเมน เมื่อผ่านมาตรวัดน้ำแล้ว จะมีท่อภายในบ้าน ต่อให้น้ำไหลลงบ่อเก็บน้ำใต้ดิน
***
มีการติดตั้งวาวล์
(
1) เพื่อให้สามารถปิดน้ำได้ และมีท่อต่อตรงไปที่ปั้มน้ำ โดยมีวาวล์ หมายเลข 3
2. น้ำจากบ่อเก็บน้ำ จะถูกดูดเข้าปั้มน้ำ โดยผ่านวาวล์ หมายเลข
2
3. น้ำที่ใช้ชั้นล่าง จะไหลออกไปจากท่อเมน ผ่านวาวล์หมายเลข
1 และมีเช็ควาวล์ กันน้ำไหลย้อนกลับ  วงจรสำหรับน้ำที่ใช้ชั้นล่าง คือ วงจรสีน้ำเงิน
4. น้ำที่ใช้ชั้นบน (วงจรสีแดง) จะผ่านปั้มน้ำ โดยผ่านวาวล์หมายเลข
4 ซึ่งทำให้มีแรงดันสูงได้ เนื่องจากใช้คนละท่อ กับน้ำที่ใช้ชั้นล่าง (Fluid Loss / Head Loss จะน้อย)
5. วาวล์หมายเลข
5 ปกติจะปิดอยู่ แต่ถ้าเปิดวาวล์นี้ ระบบน้ำชั้นบนและชั้นล่าง ก็จะถูกเชื่อมต่อเข้าด้วยกัน และแรงดันของน้ำที่ชั้นล่างก็จะสูงขึ้น ถ้าต้องการใช้แบบนี้ เช่น ฉีดน้ำล้างรถ
 
  การใช้งาน
1. เปิดวาวล์ หมายเลข 1 ไว้ตลอด
2. สูบน้ำจากบ่อ :  เปิดวาวล์หมายเลข
2 และ 4  ปิดวาวล์หมายเลข 3
3. สูบน้ำตรงจากท่อเมน : เปิดวาวล์หมายเลข
3 และ 4  ปิดวาวล์หมายเลข 2
4. ในการใช้งานปกติ ปิดวาวล์หมายเลข
5
สรุปว่า เมื่อเปิด ปิด วาวล์ตามที่ต้องการแล้ว ใช้งานได้ตลอดไป ไม่ต้องคอยเปิด ปิด อีก
 
  หมายเหตุ :  
  *** ในปัจจุบัน น้ำประปามีแรงดันน้ำสูงพอที่จะไหลเข้าไปยังถังเก็บน้ำที่ติดตั้งบนพื้นชั้นล่างได้ ดังจึงนั้นจึงไม่จำเป็นต้องทำบ่อเก็บน้ำใต้ดินให้ยุ่งยากอีกต่อไป แต่ถ้าจำเป็น จะใช้ถังเก็บน้ำใต้ดินก็ได้ (ไม่ต้องทำบ่อซิเมนต์) และถังเก็บน้ำ มีให้เลือกใช้หลายแบบ หลายขนาด เช่น ถังสเตนเลส ถัง Poly Ethelyn ถังไฟเบอร์กลาส เป็นต้น  ความจุของถังอาจคำนวนจากคนที่ใช้น้ำในบ้าน ในอัตราเฉลี่ยคนละ 200 ลิตรต่อวัน และเผื่อกรณีน้ำประปาหยุดไหลอีกสัก 0.5 ถึง 1 วัน เช่น กรณีซ่อมท่อหรือซ่อมระบบ ดังนั้น บ้านที่มีคนอยู่ 5 คน ควรใช้ถังน้ำที่มีความจุ 1,500 ถึง 2,000 ลิตร   
 


รูปที่ 2  ตัวอย่างถังเก็บน้ำ

 
     
 


รูปที่ 3  ปั๊มน้ำในห้องเก็บที่ซ่อมใหญ่และระบบท่อที่ปรับปรุงใหม่

 
     
  ระบบประปาที่ใช้ปั๊มน้ำสำหรับบ้าน 2 - 3 ชั้น  
  ระบบประปาสำหรับบ้าน 2 - 3 ชั้น โดยทั่วๆไปมีการใช้ถังพักน้ำหรือถังสำรองและปั๊มน้ำแบบแรงดันคงที่หรือแบบ Inverter หรืออาจจะใช้แบบถังแรงดันรูปทรงกระบอกก็ได้ (รูปที่ 4) นอกจากนั้น อาจมีการติดเครื่องกรองน้ำก่อนที่น้ำจะไหลเข้าไปบ้านหรือก่อนที่จะไหลเข้าถังพักน้ำ (Pre-Filter) ก็ได้
 
 


รูปที่ 4  ระบบประปาสำหรับบ้านทั่วๆไป

 
  เครื่องกรองน้ำ (Pre-Filter)  
  การติดตั้งเครื่องกรองน้ำก่อนเข้าบ้านหรือก่อนเข้าถังเก็บน้ำจะช่วยดักจับตะกอนหยาบ สนิม และสิ่งสกปรกขนาดใหญ่ ทำให้น้ำที่ไหลเข้าถังเก็บสะอาดขึ้น เป็นการช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องซักผ้า เครื่องทำน้ำอุ่น และพวก Solenoid Valve แต่ไม่สามารถกรองคลอรีน กลิ่น สี หรือเชื้อโรค เพื่อใช้ดื่มได้ รูปที่ 5 แสดงตัวอย่างเครื่องกรองน้ำที่ไม่ต้องเปลี่ยนใส้กรอง เพียงแต่ทำความสะอาดตามกำหนด  
 


รูปที่ 5  ตัวอย่างเครื่องกรองน้ำ Pre-Filter แบบต่างๆ

 
  เกจวัดแรงดันน้ำ (Pressure Gauge)  
 

ระบบประปาโดยทั่วๆไป น้ำที่ไหลเข้าบ้านจะมีแรงดันประมาณ 1.0 - 2.0 บาร์ (Bar) หรือราวๆ 14.5 - 29.0 psi แต่ขึ้นอยู่กับ Factors ต่างๆ แรงดันน้ำดังกล่าวสูงพอที่จะดันน้ำขึ้นไปได้ 10 - 20 เมตร แต่ในการใช้จริงแม้ชั้น 2 ของบ้าน น้ำก็อาจไม่แรง และการใช้เครื่องทำน้ำอุ่นอาจมีปัญหา ดังนั้น บ้านจำนวนมากจึงติดปั๊มเพื่อเพิ่มแรงดันน้ำ การตรวจเช็คแรงดันน้ำที่ออกจากปั๊มทำได้โดยติดเกจวัดแรงดัน (Pressure Gauge) ซึ่งมีให้เลือกใช้หลายแรงดัน เช่น 2.5, 4, 5, 7, 10 บาร์ และสูงกว่า สำหรับบ้าน 2 - 3 ชั้น ควรเลือกแบบวัดได้ 4 - 5 บาร์

 
 


รูปที่ 6
  เกจวัดแรงดันน้ำ ขนาด 5 บาร์
(โดยประมาณ)

รูปที่ 7  ชุด Portable Pressure Gauge


รูปที่ 8  การวัดแรงดันน้ำโดยต่อเกจเข้ากับสายยาง
ใช้ข้อต่อแบบสวมเร็ว

 
  การติดตั้งเกจวัดแรงดันที่ก็อกใกล้ปั๊มน้ำ  
 

การวัดแรงดันน้ำที่ออกจากปั๊มอาจทำได้โดยติด Pressure Gauge ที่ก็อกน้ำใกล้ๆปั๊ม ตามรูปที่ 9

 
 


รูปที่ 9  การติด Pressure Gauge ที่ก๊อกน้ำ


รูปที่ 10  การติด Pressure Gauge ที่ผนัง

 
  ข้อมูลเพิ่มเติม  
  1. ระบบน้ำประปาในบ้าน
2. การต่อปั้มน้ำแบบต่าง
ๆ
3. วิธีคำนวณขนาดถังน้ำสำรอง
4. หน่วยต่างๆ :
  1 bar (บาร์) คือหน่วยวัดความดัน (Pressure) มีค่าเทียบเท่ากับความดันบรรยากาศโดยเฉลี่ยที่ระดับน้ำทะเล
  1 bar = 14.5038 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว (psi)
  1 bar = 1.0197 kg/cm2
  1 kg/cm2 = 0.9807 bar
  MPa (Megapascal) :  1 MPa = 10 bar
 
  --------------------------------------------  
  Tips
1. ทำระบบน้ำประปาเสร็จแล้ว แต่มีก็อกบางอัน น้ำยังไหลน้อยอยู่ ไม่ต้องตามช่าง ให้ใช้คีมจับที่ปลายก๊อกน้ำ หมุนส่วนปลายออกมา จะพบว่ามีเศษหินเล็กๆ หรือ ตะกรัน อุดอยู่ตรงบริเวณตะแกรงที่เป็นตัวกรอง ให้นำไปล้างให้สะอาด แล้วติดเข้าไปใหม่ คราวนี้ น้ำไหลแรงแน่นอน  และควรล้างทำความสะอาดอย่างน้อยปีละครั้ง
 
 


รูปที่ 11  การทำความสะอาดตัวกรองของก๊อกน้ำ

 
  2. ถ้าน้ำฝักบัวหรือก็อกไหลไม่แรงหลังการซ่อม อาจเป็นเพราะมีเศษผง เศษกาวไปติดภายใน ให้ถอดสายอ่อนออกมาเช็ค อาจต้องเปลี่ยนสายใหม่
 
 
  หมายเหตุ : บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อแบ่งปันข้อมูลและประสบการณ์ในการใช้น้ำประปา ปั๊ม และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง ผู้เขียนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีผลประโยชน์กับการโฆษณาหรือการขายอุปกรณ์ต่างๆที่แสดงไว้  

 



จากวันที่ 27 พ.ย. 2553
ปรับปรุงล่าสุด : 21 พ.ย. 2569