การใช้ การรีสตาร์ทไวไฟเราเตอร์
(Auto Restarting/Reboot Wi-Fi Router)

รูปที่ 1  Wi-Fi Router Xiaomi BE3600
(ตั้งให้ Auto Restart โดยใช้ Automatic Router Restarting Device)

Wi-Fi เราเตอร์เป็นอุปกรณ์เชื่อมต่อสัญญาณจากเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและกระจายสัญญาณ Wi-Fi ออกไปเพื่อให้อุปกรณ์ต่างๆที่เรียกว่า Wi-Fi Capable Devices เช่น คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ Tablet ฯลฯ อีกมากมาย สามารถเชื่อมต่อเข้ากับเครือข่าย (Network) ได้ โดยปกติส่วนมากเราจะใช้การต่อสาย LAN จากเราเตอร์ไปยังคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์รับสัญญาณโทรทัศน์ เช่น Apple TV Box ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ตั้งอยู่กับที่ทำให้ได้สัญญาณที่เสถียรและมีความเร็วดีมาก แต่ถ้าเป็นอุปกรณ์เคลื่อนที่ เช่น โทรศัพท์มือถือ Tablet หรืออุปกรณ์ที่ไม่ต้องการให้มีการเดินสาย LAN ไป ก็ใช้ระบบไร้สาย คือ Wi-Fi จากเราเตอร์ส่งคลื่นความถี่ 2.4 GHz หรือ 5 GHz ออกไปรอบทิศทางในระยะอาจจะ 10 - 20 เมตรในอาคาร

ในการใช้งานมักจะปรากฏบ่อยๆว่าไม่สามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้หรือเน็ตหลุด ซึ่งอาจเกิดจากข้อขัดข้องทางด้านเครือข่ายของผู้ให้บริการหรือเกิดจาก Wi-Fi Router ของเราเอง การแก้ไขที่เป็น Basic ที่สุดทำได้โดยรีสตาร์ทหรือ Reboot Wi-Fi เราเตอร์
 

ทำไมจึงต้องรีสตาร์ท Wi-Fi เราเตอร์ : เราเตอร์เปรียบเสมือนคอมพิวเตอร์เครื่องเล็กๆที่มี CPU และหน่วยความจำ (RAM) ของตัวเอง เมื่อใช้ไประยะหนึ่งอาจเกิดปัญหาเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตไม่ได้หรือเกิดอาการเน็ตช้าการใช้งานติดขัด ซึ่งปัญหาอาจเกิดจาก
1. หน่วยความจำเต็ม พอ RAM และ/หรือ Cache Memory ใกล้จะเต็ม ระบบก็จะทำงานช้าลงหรืออินเทอร์เน็ตหลุดไป การรีสตาร์ทหรือ Reboot คือการล้าง RAM และ Cache Memory ให้กลับมาใช้ได้เต็มที่อีกครั้ง
2. การจัดการ IP Address ค้าง
3. ความร้อนสะสม
4. การสแกนหาช่องสัญญาณใหม่ (Channel Congestion)

การรีสตาร์ทเราเตอร์เป็นการล้าง Memory ส่วนไหน? : การรีสตาร์ทเราเตอร์เป็นการล้าง (Clear) ข้อมูลใน RAM และ Cache ทั้งหมด เนื่องจากทั้ง RAM และ Cache เป็น Volatile Memory (หน่วยความจำที่ต้องมีกระแสไฟเลี้ยงตลอดเวลา) เมื่อตัดไฟ ข้อมูลที่ค้างอยู่ในสองส่วนนี้จะถูกลบหายไปโดยสิ้นเชิง (Clear Memory)

วิธีรีสตาร์ท Wi-Fi เราเตอร์ : วิธีที่ง่ายที่สุดคือตัดการจ่ายไฟที่เข้าเราเตอร์ โดยการถอดปลั๊กไฟ Adapter ออกเป็นเวลาประมาณ 30 วินาที ถึง 1 นาที แล้วเสียบปลั๊กเข้าไปใหม่ รอให้เครื่อง Reboot ตัวเองขึ้นมาจนพร้อมใช้งาน
การรีสตาร์ท Wi-Fi เราเตอร์ควรทำบ่อยแค่ไหน : ไม่มีกฏตายตัว Wi-Fi เราเตอร์บางรุ่นผู้ใช้สามารถตั้งค่า Automatic Reboot ได้เอง แต่ถ้าเครื่องที่ใช้อยู่ทำไม่ได้ ก็จะต้องทำการรีสตาร์ทเอง ซึ่งอาจจะลืมหรือไม่สะดวกและการดึงปลั๊กไฟ Adapter ออกและเสียบกลับเข้าไปใหม่ ถ้าทำบ่อยๆ หากมีกรณีเกิด Arc หรือมีไฟกระชาก อาจทำให้เราเตอร์เสียเร็วขึ้นได้  ดังนั้นจึงอาจใช้วิธีดังนี้
ก) ใช้อุปกรณ์ Automatic Router Restarting ซึ่งโดยทั่วๆไปจะทำการ Reboot ทุกๆ 24 หรือ 48 หรือ 72 ชั่วโมง เป็นวิธีที่ง่ายและอุปกรณ์ก็มีราคาไม่แพง แต่อุปกรณ์บางตัวอาจจะเป็นของปลอม ใช้งานไม่ได้จริงคือไม่สามารถรีสตาร์ทเราเตอร์ได้
ข) ใช้อุปกรณ์ Wi-Fi Smart Plug หรือ Digital Timer ทำการ ปิด เปิดไฟที่จ่ายให้เราเตอร์ตามวัน เวลา ที่กำหนด
หมายเหตุ : ถ้าจะใช้ Wi-Fi Smart Plug ควรศึกษารายละเอียดการตั้งค่า Inching Settings ก่อน (อ่านวิธีการตั้งค่า ด้านล่าง)

อุปกรณ์ Automatic Router Restarting

อุปกรณ์มีหลายแบบ เช่น
แบบที่ 1 : Fix ช่วงเวลารีสตาร์ท เช่นทุกๆ 24 ชั่วโมง
แบบที่ 2 : ตั้งช่วงเวลารีสตาร์ทได้ เช่นทุกๆ 24, 48 หรือ 72 ชั่วโมง
แบบที่ 3 : ตั้งช่วงเวลารีสตาร์ทได้ เช่นทุกๆ 24, 48 หรือ 72 ชั่วโมง และปรับเวลา Delay Time ก่อนที่ไฟจะจ่ายได้

การเช็คว่าอุปกรณ์ Wi-Fi เราเตอร์รีสตาร์ท ทำงานหรือไม่
การเช็คว่าอุปกรณ์ทำงานจริงหรือไม่ อาจทำได้ดังนี้
1. ตรวจสอบการทำงานโดยเฝ้าดู : เช่น เริ่มเสียบอุปกรณ์รีสตาร์ทเราเตอร์เวลา 12.00 น. โดยตั้งให้ทำงานทุกๆ 24 ชั่วโมง พอถึงวันรุ่งขึ้นเวลา 12.00 น. ดูว่าอุปกรณ์ตัดไฟเราเตอร์และต่อไฟใหม่จริงหรือไม่
2. วิธีเช็คย้อนหลังผ่านระบบ : เป็นการเช็ค System Up-Time ในหน้า Admin ของเราเตอร์ ทำได้ดังนี้
- ไปที่ Google Search พิมพ์192.168.1.1 แล้วค้นหา จะได้ชื่อเว็บ Router Network คลิกที่ 192.168.1.1-Login Admin จากนั้นกดที่ Login ใส่ User Name และ Password ของเราเตอร์ (ดูที่ด้านใต้เครื่อง) แล้วกด Login จะได้ตามรูปที่ 6 ซึ่งจะเช็คได้ว่าเราเตอร์ถูกเปิดใช้มาแล้วนานเท่าไร
 

ผลการทดลองใช้อุปกรณ์ Automatic Router Restarting (อุปกรณ์ในรูปที่ 3)

- อุปกรณ์รีสตาร์ทเราเตอร์แบบที่ 1 เมื่อทำงานครบเวลา 24 ชั่วโมง ไม่สามารถรีสตาร์ทเราเตอร์ได้ คือไฟที่จ่ายให้เราเตอร์ไม่ถูกตัดและไฟคงติดอยู่อย่างเดิมตลอด จากการแกะฝาอุปกรณ์แบบที่ 1 ออกมาดู พบว่าข้างในมีแค่ไฟ LED ขนาดจิ๋วต่อคร่อมไฟ 12 V ผ่านตัวความต้านทาน ส่วนไฟเข้าไฟออกเป็นการต่อตรงๆจึงไม่มีการรีสตาร์ทเกิดขึ้นได้ (รูปที่ 9)
- อุปกรณ์รีสตาร์ทเราเตอร์แบบที่ 2 เมื่อทำงานครบเวลา 24 ชั่วโมง ไม่สามารถรีสตาร์ทเราเตอร์ได้ คือไฟที่จ่ายให้เราเตอร์ไม่ถูกตัดและไฟคงติดอยู่อย่างเดิมตลอด จากการแกะฝาอุปกรณ์แบบที่ 2 ออกมาจะพบวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ตามรูปที่ 10
- อุปกรณ์รีสตาร์ทเราเตอร์แบบที่ 3 ทดสอบเมื่อทำงานครบรอบ 24 ชั่วโมง อุปกรณ์จะเริ่ม Countdown แล้วหลังจากนั้นก็ตัดไฟที่จ่ายให้เราเตอร์ต่อจากนั้นอีก 1 นาทีก็กลับมาจ่ายไฟให้เราเตอร์ใหม่ เป็นการ Reboot เราเตอร์ที่ใช้ได้ดี ดูการทำงานใน
วิดีโอที่นำลงใน YouTube

การใช้ Wi-Fi Smart Plug ทำการรีสตาร์ทเราเตอร์
การใช้ Wi-Fi Smart Plug ตั้งเวลาทำการปิด เปิด เราเตอร์นั้น จะต้องตั้งค่า Inching Settings ก่อน ตามตัวอย่างดังนี้
1. เสียบ Wi-Fi Smart Plug เข้ากับ Outlet แล้วกด เปิด ทำการ Pairing กับระบบ Wi-Fi ที่ใช้อยู่
2. เปิด App. eWeLink (หรือ App. อื่นที่ใช้ได้กับ Smart Plug ที่ซื้อมา) เลือกเราเตอร์ ไปที่การตั้งค่า Device Settings (รูปที่ 11 กดที่ ... ทางด้านบนขวาของหน้าจอโทรศัพท์มือถือ เลือก Power-on State ให้เป็น ON และไปที่ Inching Settings เปิด Inching Setting เลือกตั้งเวลา Delay Time ได้จาก 00 นาทีไปจนถึง 60 นาที เช่นเลือก 1 นาที จากนั้นเลือก Status ให้เป็น Auto-on
3. กลับไปที่ รูปที่ 11 เลือก Schedule กด + เพื่อตั้งเวลาที่จะปิดเราเตอร์ (เพื่อจะ Restart) เลือกเวลา เช่น 02.30 น. และเลือกวัน หรือเลือกทุกวัน ทำการ Save ค่าไว้ จากนั้นกด + เพื่อตั้งเวลา Power On เช่น 00.00 เลือกทุกวัน แล้ว Save ค่าเอาไว้
4. เมื่อตั้งค่า Wi-Fi Smart Plug เสร็จแล้ว จึงถอดปลั๊กของเราเตอร์เดิมออก แล้วเอามาเสียบเข้าที่ Wi-Fi Smart Plug กด ON รอให้เครื่องทำงาน

การตั้งค่า Wi-Fi Smart Plug ดังข้างต้น ให้ผลคือ : จะมีการตัดไปที่จ่ายให้เราเตอร์ในเวลา 02.30 น. ของทุกๆวัน อาทิตย์, จันทร์, พุธ, และวันศุกร์ เป็นเวลา 1 นาที แล้วก็จะมีการจ่ายไฟให้ใหม่ (คือการรีสตาร์ทเราเตอร์) ส่วนวันที่เว้นคือวันอังคารและวันพฤหัสบดีจะไม่มีการรีสตาร์ทเราเตอร์
ผลการทดลองใช้และข้อดี : มีการตัดไฟและต่อไฟให้กับเราเตอร์ มีการรีสตาร์ทที่ได้ผล คือมองเห็นว่าไฟที่เราเตอร์ดับลงและติดขึ้นมาใหม่ ไม่ต้องรอเช็ควงรอบก็สามารถทดสอบดูและควบคุมได้จากโทรศัพท์มือถือ สามารถเลือกตั้งวัน เวลาและ Delay Time ได้

สรุป
1. การรีสตาร์ทเราเตอร์วิธี Manual : ทำได้ง่ายๆโดยถอดปลั๊กไฟที่จ่ายให้เราเตอร์ออก รอประมาณ 1 นาที แล้วเสียบเข้าไปใหม่ รอจนเราเตอร์รีบูตขึ้นมาพร้อมใช้งาน เป็นวิธีแก้ปัญหาเมื่อเกิดขึ้นแล้ว
2. การรีสตาร์ทเราเตอร์แบบอัตโนมัติ : เป็นการปรับจูนประสิทธิภาพการใช้งานเราเตอร์ ป้องกันการเชื่อมต่อไม่ได้ ทำได้โดย
1) ตั้งค่าให้เราเตอร์ Reboot อัตโนมัติ โดยใช้คอมพิวเตอร์ Tablet หรือโทรศัพท์มือถือ ถ้าเราเตอร์นั้นๆมีการให้ตั้งค่าได้ หน้าจอการตั้งค่าตามตัวอย่างในรูปที่ 14 แต่เราเตอร์บางรุ่นมีให้ Reboot ได้เท่านั้น (ไม่ใช่อัตโนมัติ) จึงอาจต้องติดต่อผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตขอคำแนะนำ

2) ใช้อุปกรณ์ Restarting Device ซึ่งอาจมีความเสี่ยงที่ซื้ออุปกรณ์มาแล้วบางตัวบางรุ่นเป็นของปลอมใช้งานไม่ได้ แต่ก็มีรุ่นที่ใช้งานได้ขาย ประเด็นคือจะเลือกอย่างไร ถ้าจะให้ยุติธรรมผู้ขายควรมีวิดีโอจริงแสดงการทำงานจริงให้ดูด้วยหรือรับคืนหากใช้ไม่ได้ สำหรับ Restarting Device ที่ทำงานได้จริงนั้น จะใช้ได้ผลดีมาก
3) ใช้ Wi-Fi Smart Plug วิธีนี้ใช้รีสตาร์ทเราเตอร์ได้ผลดี สามารถควบคุมได้จากโทรศัพท์มือถือ จะมีข้อเสียบ้างก็คือเรื่องความเสถียรและผลกระทบต่อ Wi-Fi Smart Plug ตัวอื่นๆ ถ้ามีใช้หลายตัว
4) ใช้ Digital Timer ตั้งเวลา ปิดและเปิดเราเตอร์ วิธีนี้เป็นการตั้งเวลาที่เครื่อง

ข้อมูลประกอบ :

1. Inching Settings คืออะไร
Inching Settings หรือโหมดสวิตช์ชั่วคราวใน Wi-Fi Smart Plug คือฟังก์ชันที่ตั้งค่าให้ปลั๊กไฟทำงานในลักษณะ "เปิดแล้วปิดเองอัตโนมัติ" หรือ "ปิดแล้วเปิดเองอัตโนมัติ" หลังจากผ่านไปเป็นเวลาสั้นๆ (ส่วนมากตั้งค่าได้ตั้งแต่เสี้ยววินาทีไปจนถึงหลายๆนาที)
2. What Is a Wi-Fi Router?
3. Wi-Fi ทำงานอย่างๆไร
4. Wi-Fi Router คืออะไร
5. Why Regularly Restarting Your Network Router Is Important.

หมายเหตุ : บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อแบ่งปันข้อมูลและประสบการณ์ในการทดลองใช้ Automatic Wi-Fi Router Restarting Device และ Wi-Fi Smart Plug ผู้เขียนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีผลประโยชน์กับการโฆษณาหรือการขายอุปกรณ์ต่างๆที่แสดงไว้