Mobile Phone Related | Audio & Video | Computer Accessories  
   Software Applications | Miscellaneous | Home

 

เครื่องรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติ
 Automatic Watering System
 
  บ้านที่มีต้นไม้มากๆหรือปลูกอยู่หลายแห่ง เช่นชั้นล่าง ตามระเบียงชั้นบน หรือบนดาดฟ้าชั้น 3 ชั้น 4 และมีการปลูกหญ้าที่สนามหรือขอบทางเดิน  แบบที่เราเห็นกันนั้น การรดน้ำต้นไม้และสนามหญ้า สำหรับบ้านไทยๆ ส่วนมากใช้คน แต่ก็มีบางบ้านที่ใช้ระบบ Sprinkler และระบบรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติแทนคนเพราะแรงงานมีราคาแพงขึ้นและบางครั้งเจ้าของบ้านไม่อยู่บ้านหลายๆวันต้นไม้อาจจะตายได้ ดังนั้นการรดน้ำต้นไม้โดยใช้ระบบอัตโนมัติจะช่วยได้มาก และระบบที่ใช้ไฟ 12 โวลต์จะใช้กลางแจ้งได้โดยปลอดภัย
 		 
 

ระบบรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติที่ใช้ไฟฟ้า 12 V และ 230 V

 
  ระบบรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติที่ใช้ Solenoid Valve 12 V ขนาดเล็กสำหรับเปิด ปิดน้ำ  
  Solenoid Valve ขนาดเล็กมีราคาถูกและมีขายทั้งแบบที่ใช้ไฟฟ้า 12 V และแบบ 230 V ในกรณีที่ติดตั้งบนพื้นและไม่มีกล่องครอบ ควรใช้แบบ 12 V เพื่อความปลอดภัยจากการที่อาจจะเกิดไฟฟ้าดูด ผลการทดสอบพบว่า เมื่อ Solenoid Valve12 V ทำงาน จะใช้กระแสไฟฟ้าประมาณ 0.38 - 0.40 A ถ้าเปิดใช้ไปนานๆ อุณหภูมิของขดขวดไฟฟ้าจะร้อนมากขึ้น เช่น 60 C ซึ่งน่าจะไม่มีปัญหา แต่ถ้าจะให้ใช้ได้ทน ควรเปิดใช้งานสั้นๆเป็นช่วงๆเพื่อไม่ให้ขดลวดร้อนมากนัก สำหรับการเปิด ปิด ใช้งานนั้น ควบคุมโดยใช้ Wi-Fi Smart Plug (ถ้าไม่มี Wi-Fi ก็ใช้ Digital Timer ได้) และต้องมี Adapter แปลงไฟ 230/12 V อีกหนึ่งตัว
รูปที่ 1 แสดงอุปกรณ์ที่ใช้ในการต่อสายยางจากก๊อกสนามมายัง Solenoid Valve ซึ่งข้อต่อทางน้ำเข้าอาจใช้ตามรูปที่ 1 และ 2 หรือใช้ข้อต่อสายยางแบบสวมเร็ว (Quick Coupling Connector) ตามรูปที่ 3 และรูปที่ 4 ก็ได้		  
     
 
รูปที่ 1  อุปกรณ์ประกอบการต่อกับ Solenoid Valve ขนาดเล็ก
 		 
 
รูปที่ 2  การต่อสายยางและท่อ PVC กับ Solenoid Valve
 		 
 
รูปที่ 3  อุปกรณ์ประกอบการต่อกับ Solenoid Valve ขนาดเล็ก โดยใช้ข้อต่อสายยางแบบสวมเร็ว
 		 
 
รูปที่ 4  การต่อสายยางน้ำเข้าและท่อ PVC น้ำออก (ภาพจากการใช้งานจริง)
 		 
 
รูปที่ 5  การรดน้ำต้นไม้แบบง่ายๆโดยใช้สว่านเจาะรูที่ท่อ PVC
 		 
 

สำหรับการรดน้ำต้นไม้ที่ปลูกลงดินหรือปลูกในกระถางตามที่ต่างๆนั้นก็นิยมใช้สายอ่อนขนาดเล็กมีเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกประมาณ 10 ม.ม. รวมทั้งสายแยกและหัวพ่นละอองน้ำแบบที่ปรับให้น้ำเป็นหมอก เป็นละอองหรือพ่นน้ำได้ ซึ่งมีข้อดีคือช่วยให้มีการกระจายแรงดันน้ำออกไป โดยความยาวของสายแต่ละเส้นไม่ควรจะเกิน 10 เมตร สำหรับแรงดันน้ำประปาตามปกติ  รูปที่ 6 แสดงการใช้ Solenoid Valve 12 V ขนาดเล็ก เปิด ปิด การจ่ายน้ำไปยังสายขนาด 10 ม.ม.

 
 
รูปที่ 6  การรดน้ำต้นไม้โดยใช้สายขนาดเล็กและหัวพ่นน้ำทองเหลือง
 		 
 
รูปที่ 7  การรดน้ำต้นไม้โดยใช้ท่อขนาดเล็กและหัวพ่นทองเหลือง
 		 
 
รูปที่ 8  ชิ้นส่วน Water Tap และอุปกรณ์การประกอบต่างๆ
 		 
 

ระบบรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติที่ใช้ Solenoid Valve 12 V 2 ชุดและควบคุมการเปิด ปิด ด้วย Smart Plug ตัวเดียว : (Updated 28/5/2569)
ในกรณีที่ปลูกต้นไม้ในแนวยาวและมีก๊อกน้ำอยู่ตรงกลาง อาจแยกการจ่ายน้ำไปรดต้นไม้ออกเป็น 2 ชุดคือชุดจ่ายน้ำทางขวาและชุดทางซ้ายโดยใช้ Smart Plug ควบคุมเพียงตัวเดียวได้ (รูปที่ 9) และสามารถต่อไฟ Indicator Light เพื่อแสดงการทำงานด้วย

  
 
รูปที่ 9 ระบบรดน้ำต้นไม้ที่ใช้ Solenoid Valve 2 ชุด
 		  
  ระบบรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติที่ใช้ Solenoid Valve 230 V สำหรับเปิด ปิด น้ำ
ระบบนี้ใช้ Wi-Fi Smart Plug ควบคุมการเปิด-ปิด Solenoid Valve เพื่อจ่ายน้ำไปยังจุดที่ต้องการรดน้ำต้นไม้ซึ่งอยู่ชั้นบนของบ้าน 2 แห่งด้วยกัน และเนื่องจากน้ำมาจากปั๊มน้ำของบ้าน จึงมีแรงดันสูงพอควร ทำให้น้ำอาจจะพุ่งออกมาจากรูที่เจาะไว้ที่ท่อ PVC แรงมากไป จึงต้องติดวาวล์ ประตูน้ำ เพื่อปรับให้น้ำไหลแรงมากหรือน้อยตามต้องการ นอกจากนั้น ระบบนี้ยังมีการแยกสายยางไปยังหัวฉีด อีกอันหนึ่งเพื่อให้ใช้งานได้โดยอิสระ
  Updated : ชุด Solenoid Valve สำหรับรดน้ำต้นไม้ที่ปรับปรุงใหม่ (17 เมษายน 2565)
 		 
 

รูปที่ 10  ระบบรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติที่ใช้ Timer และ Solenoid Valve
 ดูวิดีโอการทำงานใน YouTube (จากนาทีที่ 1.02)
 

รูปที่ 11  แสดงการทดลองวางอุปกรณ์ท่อและข้อต่อต่างๆ ก่อนการประกอบจริง

รูปที่ 12  Solenoid Valve ติดตั้งในกล่องมีฝาปิดกันน้ำ
 
  ผลการใช้งาน
การต่อระบบรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติแบบที่ใช้ Wi-Fi Smart Plug และ Solenoid Valve ควบคุมเวลาเปิดและปิดน้ำ เพื่อรดน้ำต้นไม้ ตามรูปที่ 4 ได้เริ่มใช้งานตั้งแต่วันที่ 28 มิถุนายน 2555 ปรากฎว่าใช้งานได้ดี  ช่วยให้ลดภาระในการรดน้ำต้นไม้ชั้นบนลงได้ ในระหว่างการทำงานโดยใช้ Solenoid Valve เปิดน้ำนั้น จะมีไฟฟ้า 220 V จ่ายเข้าไปยังขดลวด และใช้ไฟฟ้าประมาณ 14 วัตต์
สรุปผลการใช้งานในระยะเวลา 10 ปี คือ ระบบใช้งานได้ดี สำหรับ Solenoid Valve นั้น จะใช้งานได้อันละประมาณ 3 ปี ก็เสีย เนื่องจากเกิดความร้อนในขดลวดขณะเปิดวาวล์น้ำ ดังนั้น เพื่อยืดอายุารใช้งานของ Solenoid Valve จึงควรตั้งเวลาเปิดให้สั้นๆ แต่แบ่งเป็นช่วงๆวันละหลายเวลา เช่น เปิด 7.00. น. ปิด 7.03 น. เปิด 8.00 น. ปิด 8.03 น.  เปิด 16.30 น. ปิด 16.33 น. เป็นต้น
หมายเหตุ : ระบบนี้ยังใช้งานอยู่เป็นปีที่ 14 แต่ได้เปลี่ยนมาใช้ Solenoid Valve 12 V เพื่อความปลอดภัย
 		  
 

เครื่องรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติที่ใช้แบตเตอรี่

 
  เครื่องรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติแบบ Digital
 เป็นเครื่องแบบตั้งเวลาควบคุมด้วยระบบ Digital  หรือนาฬิกาตัวเลข ใช้แบตเตอรี่ Alkaline AAA จำนวน 2 ก้อน การรดน้ำจะถูกควบคุมโดยการตั้งเวลาเปิดให้น้ำไหล (Time Switch) และเวลาที่ต้องการให้น้ำไหลนานเท่าไร (Run Time) โดยน้ำจะใหลผ่านตัวเครื่องไปยังท่อหรือหัวจ่ายน้ำเพื่อรดต้นไม้ หรือสนามหญ้า หรือเพื่อเติมน้ำให้กับบ่อ การติดตั้งทำได้ง่าย โดยเฉพาะออกแบบให้ติดกับก๊อกน้ำได้โดยตรง หรือจะติดที่อื่นโดยต่อเข้ากับสายยางก็ได้
 Note : หลังจากใช้งานไประยะหนึ่ง พบปัญหาคือ 1) ต้องคอยเปลี่ยนแบตเตอรี่บ่อยๆ 2) หน้าจอ LCD ซีดจางลง อ่านได้ยาก		  
 


รูปที่ 13  อุปกรณ์เครื่องรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติ แบบ Digital

 
  รูปที่ 13 แสดงอุปกรณ์รดน้ำต้นไม้อัตโนมัติแบบ Digital ซึ่งมีฝาปิดกันน้ำ กันฝุ่น กันมดและแมลงต่างๆ ถ้าติดตั้งในที่ที่มีแดดส่องเข้ามา แสงแดดอาจจะทำให้ตัวเลขที่จอ LCD เสื่อมลงและมองไม่ชัดถ้าใช้ไปนานๆ ดังนั้นควรหากระดาษหรือเทปปิดเอาไว้
 วิดีโอแสดงการทำงาน (การทดลองใช้แบบง่ายๆ ณ วันที่ 22 มิ.ย. 2555)		  
 


รูปที่ 14  ปุ่มควบคุมสำหรับตั้งค่าต่างๆและที่ใส่แบตเตอรี่

 
  รูปที่ 14 แสดงปุ่มควบคุมต่างๆ สามารถตั้งเวลา และโปรแกรมในการเปิดน้ำ ระยะเวลาน้ำไหล และตั้งการทำงานในวันต่างๆ หรือทำงานทุกวันได้ เช่น
     โปรแกรมที่ 1  เวลาเปิดน้ำ    6.00 น. น้ำไหลนาน 5 นาที  ทำงานทุกวัน
     โปรแกรมที่ 2  เวลาเปิดน้ำ  12.00 น. น้ำไหลนาน 10 นาที ทำงานทุกวัน
     โปรแกรมที่ 3  เวลาเปิดน้ำ  16.30 น. น้ำไหลนาน 8 นาที ทำงานทุกวัน		  
 


รูปที่ 15  Automatic Watering System ขณะทำการทดสอบ

 
  รูปที่ 15  แสดงการติดตั้งแบบชั่วคราวเพื่อทดสอบการทำงานของเครื่อง ซึ่งจะต้องติดตั้งในแนวดิ่ง ตามรูปใช้ต่อท่อน้ำเข้าด้านบนที่ Adapter ส่วนด้านล่างต่อสายยางเข้ากับเครื่องได้โดยตรง แล้วใช้เหล็กรัดท่อ  
  2. ผลการทดลองใช้งาน
 ผู้เขียนได้เริ่มทดลองใช้งานเครื่องรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติ ตั้งแต่วันที่ 23 มิถุนายน 2555 โดยตั้งเวลาเปิดน้ำวันละ 4 ครั้ง เฉลี่ยครั้งละ 8 นาที ผลการใช้งานเป็นไปด้วยดี  มีประเด็นที่มือใหม่ที่ไม่ใช่ช่างประปาควรระมัดระวังก็คือเมื่อต่อสายยางเข้ากับ Adapter ควรขันให้แน่น เพราะน้ำอาจรั่วซึมได้ ควรใช้เทปพันท่อประปา พันที่เกลียวของท่อก่อน จะช่วยไม่ให้เกิดน้ำรั่วซึมได้  ถ้าต้องการตั้งให้เครื่องทำงานตามเวลาที่กำหนดทุกๆวัน ก็ควรศึกษาวิธีการตั้งเวลาจากคู่มือให้เข้าใจและทดลองดูก่อน เมื่อตั้งเป็นแล้วก็ไม่ยากอะไร
 		 
  Digital Irrigation Timer
 เครื่องรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติที่ใช้งานง่ายอีกแบบหนึ่งได้แก่เครื่อง Digital Irrigation Timer ตามรูปที่ 7 ทำงานโดยใช้ไฟฟ้าจากแบตเตอรี่ขนาด AA จำนวน 2 ก้อน เปลี่ยนแบตเตอรี่ได้จากทางด้านหลังเครื่อง สามารถตั้งโปรแกรมการรดน้ำได้ง่าย มีหน้าจอ LCD ขนาดใหญ่ ติดตั้งกับก๊อกสนามได้สะดวก (รูปที่ 16)
 หมายเหตุ : เหมาะสำหรับการใช้งานทั่วไปและใช้ในบริเวณที่ไม่มีไฟฟ้าหรือเดินสายไฟฟ้าไปยาก เครื่องใช้งานได้ดี แต่ต้องระวังอย่าลืมเปลี่ยนแบตเตอรี่เมื่อไฟหมด เพราะจะทำให้ไม่มีน้ำไปรดต้นไม้ ต้นไม้ตายได้
 		 
 
รูปที่ 16  Digital Irrigation Timer
 		 
 
รูปที่ 17  หน้าจอของเครื่องรดน้ำต้นไม้อัตโนมัติ
 		 
 
รูปที่ 18  การติดตั้งกับก๊อกสนาม		  
 

ข้อมูลประกอบ
1. Solenoid Valve 220 V AC และ 12 V DC การใช้และการซ่อมด้วยตนเอง
 

  
  วิดิโอแสดงการทำงานของ Solenoid Valve (เพื่อเป็นความรู้)  
 



 

  
  หมายเหตุ : บทความนี้จัดทำขึ้นตั้งแต่วันที่ 22 เมษายน 2555 เพื่อแบ่งปันข้อมูลและประสบการณ์ในการใช้งานอุปกรณ์รดน้ำต้นไม้อัตโนมัติ  ผู้เขียนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือมีผลประโยชน์กับการโฆษณาหรือการขายอุปกรณ์ต่างๆที่แสดงไว้

วันที่ 22 มิ.ย. 2555
 ปรับปรุงล่าสุด : 23 เม.ย.2565, 28 พ.ค. 2569